Početna Aktuelno Nadrealizam u Srbiji – Nadrealistički časopisi u Srbiji

Nadrealizam u Srbiji – Nadrealistički časopisi u Srbiji

0

Prva faza srpskog nadrealizma svakako je obeležena periodom inkubacije koji je vezan za prednadrealistički časopis Svedočanstva (1924-1926). Taj časopis objavljivan je u Beogradu, a urednici i saradnici su bili: Milan Dedinac, Mladen Dimitrijević, Dušan Matić, Rastko Petrović, Marko Ristić, Aleksandar Vučo i drugi. Ono što je svakako dragoceno je objavljivanje teksta Marka Ristića Primer, prvog dela u Srbiji koje je nastalo kao proizvod automatskog pisanja. Značajno je, takođe, i objavljivanje teksta Bitka oko zida Dušana Matića, u kojem su izneti stavovi bliski nadrealističkoj programskoj definiciji o naglašenom značaju sna.

Između ostalih sadržaja, u Svedočanstvu su objavljivani crteži Pabla Pikasa, Crteži umobolnih i fotografije tetovaža (1925) koje su šokirale građansku sredinu. Svedočanstva su pružila mogućnost fotografijama i ilustracijama da na suptilan način razvijaju likovno krilo koje je dugo vremena bilo u senci književnosti, koja se najčešće identifikovala sa srpskim nadrealizmom. Raznovrsna praksa vezana za rani srpski realizam obogaćena je i sledećim izdanjima – Moni de Buli izdaje almanah Crno na belo, Branko Kovačević Almanah Branka Radičevića s fotografijama, a Dušan Jerković i Desimir Blagojević časopis Umetnost, časopise Tragovi (Đ. Kostić, Đ. Jovanović, O. Davičo) i 50 u Evropi (S. Kušić, B. Milovanović, Lj. Jocić)

Dušan Matić

“Takozvani nadrealistički pokret nije imao ambiciju da pripada samo književnosti; čak je bio u suštini antiliteraran…hteo je da bude novi cogito, da zameni Dekartov, koji počiva na idejama jasnim i razgovetnim, da bude jedan novi način življenja, njegova najdublja htenja možda su da izmeni život. Tako nadrealizam pripada i filozofiji i zadire u druga društvena i životna pitanja čovečanstva”, svedočenje je Dušana Matića.

Projekat realizuje Udruženje “HBO Color Media Events Beograd”, a sufinansira ga Ministartsvo kulture i informisanja.

Autori: Boris Jakić, Saša Radojević